Red de Rijke Weide

Deel deze boer

Harmen van der Bij

Aldeboarn, Friesland

  • Hectare landHectare land: 60 ha
Vorige
Volgende

Aantal broedpaar/jaren 09 10 11 12 13 14 15
Bergeend - - - - 2 - -
Gele kwikstaart - - 31335
Graspieper - - 66 - 56
Grutto 17141518211924
Kievit 11211916281226
Krakeend - - 12 - - 4
Kuifeend - - - 1223
Paapje - - 1 - - - 1
Scholekster 8445575
Slobeend - - 1 - - 22
Tureluur 8445687
Veldleeuwerik - - 25559
Wintertaling - - - - - 1 -

Meer over deze boer

  • Weidevogels 2015

    Weidevogels 2015 – Harmen van der Bij

    2015: Het eerste jaar dat er niet naar kievitseieren gezocht mocht worden.

    Zouden er meer nesten zijn, uitkomen en kuikens vliegvlug worden? We zullen het zien.

    Halverwege maart  waren de kieviten volop aan de leg.

    Het eerste “broedsje fan in ljip” (4 kievit eieren) vonden we al op 6 maart.

    Door dat we vorig jaar behoorlijk last van muizen hadden moesten we dit jaar 24 ha doorzaaien.

    We hebben de “nazorgers” – ja zo noemen we ze nog steeds ook al mogen ze niet meer naar eieren zoeken – opgebeld met de vraag of ze de nesten wilden opzoeken en markeren zodat wij vlot konden doorwerken.

    Het land doorgezaaid, gesleept, gerold en bemest.

    Als je de stippenkaart bekijkt dan kun je wel begrijpen dat dit al slingerend om de nesten moest met een machine van 6 meter breed.

    Vrijdag 17 april hebben we 3 koeien in het perceel extensief weiden gedaan, nadat we draden om de nesten hadden gespannen zodat de koeien niet bij de nesten konden.

    De draden hebben we verbonden met het schrikapparaat, anders “rollen” de koeien de draad al spelend op en vertrappen daarmee de legsels.

    De melkkoeien zijn op Koningsdag naar buiten gegaan, ook op die percelen hebben we eerst draden om de nesten gespannen. Het is wel extra werk, maar het werkt naar de vogels toe heel goed en dan doen we dat gewoon. We weiden de koeien om het uitgestelde maaidata land, zodat mocht het “vogeltjesland” te lang worden, er kort gras (afgeweid) en lang gras (waar de koeien hun behoefte hebben gedaan, het gras daarom heen word niet opgevreten omdat het stinkt) in de buurt is zodat de kuikens voedsel in het korte gras kunnen vinden en dekking in het lange gras tegen predatoren kunnen vinden.

    Voor ons bedrijf was het geen vroeg voorjaar dus rust voor de weidevogels.

    We hebben niet eerder gemaaid dan 28 mei, sommige collega’s waren al voor de tweede snee aan het maaien. Er stond ons te weinig op om te maaien mede door de muizen van vorige herfst.

    1 juni mochten wij het uitgestelde maaidata land ook maaien, maar de grutto en de kievit en tureluur dachten daar anders over en hadden het land nog “bezet”. In overleg met de nazorgers hebben we al het data land met 14 dagen uit gesteld tot 15 juni. Ook een paar stukken “gewoon land” niet gemaaid omdat daar nog een grutto alarmerend uit vloog.

    Dit zijn de gevonden nesten van 2015:   

    Kievit  26

    Grutto 24

    Scholekster 5

    Tureluur 7

    Een indicatie van de weidezangvogels (het is nl. moeilijk de nesten te vinden van de kleine vogels):  

    Veldleeuwerik 9 paar

     Gele kwikstaart 5 paar

    Graspieper 6 paar

    Heb één paapje regelmatig rond zien vliegen, ben er niet zeker van dat het een paartje was.

    Watervogels:

    Kuifeend 3 paar

    Krakeend  4 paar

    Slobeend 2 paar

    We zijn op 20 juni gestopt met het noteren van de gevonden nesten en of broedparen.

    Een heel goed weidevogeljaar zou je zo zeggen.

    Maar zoals met veel dingen: de kater komt later!!

    Een mooi moment is altijd de koeien ophalen je komt dan bij veel percelen met weidevogels langs, we weiden immers om het uitgestelde maaidata land en plasdras heen.

    Je hoort en ziet dan de grutto, kievit, tureluur en de veldleeuwerik zingt altijd het hoogste lied prachtig, ja schitterend, ik heb dan ook altijd langer werk met het ophalen van koeien.

    Met zo’n muizenjaar, als vorig jaar, zijn er ook veel jagers die muizen op het menu hebben staan waaronder: wezel, hermelijn, steenmarter, vos, bunzing, zwarte kraai, ooievaar, blauwe reiger, grote zilverreiger, blauwe kiekendief, bruine kiekendief, buizerd, zeemeeuw .

    Ze komen hier allemaal voor, als dan de muizen op zijn of ze kunnen niet meer bij de muizen omdat het gras langer wordt, krijgen al die dieren honger en doordat er veel muizen waren hebben ze ook allemaal een nest met jongen die ook honger hebben, het instinct drijft hen tot jagen. Helaas zou ik bijna zeggen, maar het is wel natuur……………………………

    Ze pakken dan alles wat ze kunnen krijgen; zo ook de weidevogelkuikens.

    Heb met eigen ogen gezien hoe een buizerd, terwijl ik achter de koeien liep, en er een stuk of 10 kieviten en grutto`s achter hem aan zaten, een kuiken sloeg en meenam naar het nest. Zo ook de zwarte kraai ik had hem niet gezien maar de tureluurs sloegen alarm, de kraai liep door de greppel, zodat ik hem niet kon zien, maar toen hij opvloog had hij wel een tureluurkuiken.

    Wat dit jaar ook opviel was dat het `s nachts onrustig was in het veld, dat gebeurt alleen als er iets in het land is, een nachtjager.    

    Dan de alarmtellingen:

    Eerste 15 mei                                              Tweede 1 juni

    kievit 8 paar                                                 Kievit 5

    grutto 13 paar                                             Grutto 9

    scholekster 1                                               Scholekster 1

     tureluur    4                                                 Tureluur 3   

     

    Derde 14 juni

    Kievit 0

    Grutto 0

    Tureluur 2

    Als ik dit zie, word ik niet vrolijk, daarvoor doe je niet aan weidevogelbescherming, doe je niet al het extra werk en laat je je gras niet staan.

    Uit het bovenstaande kunt u eigenlijk wel begrijpen dat er wat moet gebeuren.

    Willen we de weidevogel beschermen, dan moeten we accepteren dat daar maatregelen bij horen in het belang van de weidevogels. Zoals extensief weiden, uitgestelde maaidata land, kruidenrijk weiland, weiden, draden spannen ect.

    Maar ook ingrijpen als er een bepaalde soort predator de overhand begint te krijgen.

    Dus niet alles afschieten wat voor de loop komt en of vangen in de vangkooi of iets dergelijks. Maar beheerste maatregelen treffen. Waardoor een ieder een kans krijgt, als er één soort overheerst passende maatregelen treffen zodat ook die soort in stand blijft maar niet overheerst, waardoor een andere soort met uitsterven word bedreigd.

     

    Harmen van der Bij

     

  • Broedseizoen 2014: verhaal van Harmen van der Bij
    Weideseizoen 2014
     
    Na een bijna winterloze winter waarin het gras gewoon door groeide, ging de “winter” rustig over in het voorjaar.
    Het landwerk kon vroeg en vlot gedaan worden, daarna het waterpeil weer omhoog, waardoor het water in de greppels stond.
    Dit jaar hebben we met medewerking van de provincie Fryslân en het waterschap op nog drie percelen hoogwater waarbij in één perceel een greppel van 50 cm breed water en 25 m lang.
    Ook twee buren deden in dit project mee waardoor er een gebied van goed 20 ha verhoogd waterpeil ontstond.
     
    Op een keer dit jaar, dat ik het uitgestelde maaidata land maaide, waren er een paar ooievaars op zoek naar voer. Opeens deed eentje een haal en had hij een hermelijn te pakken, het heeft wel 5 minuten geduurd voordat de hermelijn dood was en de ooievaar hem op at.
    Ze zaten tussen de koeien en op het gemaaide land, op muizen en wormenjacht tenminste dat neem ik aan. 
    Want muizen waren er wel dit jaar.   
    De ooievaars vreten alles op wat hun voor de snavel komt muizen, wormen, emelten en als ze een jong weidevogelkuiken tegen komen vreten ze hem ook op.
    Je kunt dit ook wel merken aan de ouder-weidevogels: ze slaan alarm als de ooievaars er aan komen.
    Benieuwd was ik dan ook naar de alarmcijfers dat wijst er op of er ook nog jonge vogels zijn.
    De eerste alarm telling was op 9 mei het volgende is toen geteld:
     
    Kievit  8 paar sloegen alarm
    Grutto 7 paar 
    Scholekster 4 paar
    Op zich geen slechte cijfers want je telt op afstand en broedende paren slaan dan meestal niet alarm.
     
    Tweede alarm telling was 21 mei 
    Kievit 7  paar
    Grutto 13 paar
    Scholekster 3 paar
     
    Derde alarm telling was 12 juni
     
    Kievit  5 paar
    Grutto 9 paar
    Scholekster 5 paar
     
    Aan de nest-telgegevens en de alarmtelling kun je zien dat er nog wel wat nesten verloren zijn gegaan, maar als er per broedpaar maar een of twee jongen groot worden geeft dat een vooruitgang van de populatie.
    Dat er nesten of jongen gepredeerd zijn blijkt ook wel, dat ik nog broedend weidevogels in begin juli heb gevonden en die nesten zijn niet meegenomen in de nest en alarmtelling. Wat daar van terecht is gekomen weet ik dan ook niet.
    Volgens de nazorgers was het hier een goed weidevogel jaar en hebben ze veel vliegvlugge jongen gezien.
     
    Een opmerkelijk ding dit jaar was de grote aantallen ooievaars. Er waren geringde en ongeringde ooievaars bij. Een paar keer heb ik er 14 geteld, tussen de koeien.
     
  • Broedseizoen 2013: verhaal van Harmen van der Bij

    Broedseizoen 2013

    Nadat koning winter in maart het land uit was, tenminste dat dachten we, kwam hij in april nog even terug. Een koud voorjaar wat ook wel in de natuur terug was te zien.
    Eigenlijk is dit voorjaar alles een week of 3 achterop vergeleken met het gemiddelde van de afgelopen jaren.

    Is dit nu een vreemd jaar of vinden wij, dat wij, in maart/april de korte broek al aan moeten hebben omdat het dan zowarm is….???

    Wat is eigenlijk normaal…………………….?

    Ik denk dat we het moeten nemen, zoals het is, en daarop anticiperen.

    Maar terug naar dit voorjaar.
    Op 15 februari moet het water omhoog maar er zat nog ijs in de sloot.
    1 maart nog steeds ijs. 15 maart geen ijs, maar brrrrrrrr wat koud, met je handen in het water, om de kuiken –vriendelijke -overstort om hoog te krijgen het lukte niet.
    Geen weidevogel te zien dan nog maar even uitstellen.
    1 april ( geen grapje ) nogmaals proberen ja de eerste lukte, op naar de tweede stuw, beginnen ze me daar met dikke hagelstenen te gooien ( je moet als boer ook wat doorstaan ) gedreven door de hagel en de kou hard naar de stal gehold. Een week later toch alles voor elkaar gekregen het is dan 7 april en nog eieren.
    Door de koude en harde grond zaten de kieviten dit voorjaar bij ons in de tuin eten te zoeken.
    Onze kleine tijgers ( witte katten )  keken ze aan en dachten volgens mij, die vogels hebben helemaal geen vet op de ribben dus laten we ze maar voorbij lopen……..?

    Eind april was het droog en de grond hard wat voor de weide vogels moeilijk om aan eten te komen.
    Wij hebben toen het wetterskip fryslân opgebeld met de vraag of we ook nog een paar planken voor de stuwen konden krijgen. Binnen een week hadden wij de planken en hebben het water nog 10 cm.omhoog gedaan. Op 17 ha hadden we toen greppel plasdras.
    Een nadeel is dat de koeien bij de greppels gaan drinken waardoor ze de greppelkanten in trappen.
    Voor de weidevogels een ideale biotoop, er komt dan bodemleven aan de oppervlakte wat eten voor hen is.

    De nazorger was,doordat het een koud voorjaar was, na de eerste rondgang en telling dan ook niet hoopvol gestemd.
    Tijdens het landwerk had ik vossen sporen in de zachte grond gezien!!!!?? Dus geen sporen naar een weidevogel nest achter laten. Geen nesten bezoeken.!!
    Het is dit jaar wel erg laat, was zijn commentaar, als het maar goed komt.
    Maar in totaal zijn de volgende nesten gevonden
     


    De satellietfoto laat met stippen zien welke nesten waar gevonden zijn.
    De kleuren staan voor het volgende:
    Rood is grutto
    Groen is tureluur
    Zwart is kievit
    Paars is scholekster
    Blauw zijn verschillende soorten paartjes watervogels (wilde eend, krakeend, slobeend)
    De cijfers geven het volgende aan:
    1 = 1e alarmtelling, 2 = 2e alarmtelling, 3 = 3e alarmtelling

    Vos
    Na de tweede rondgang zei de nazorger dit is niet best moet je zien wat ik nou gevonden heb.
    Een grutto ei met aan de onder en boven kant twee gaatjes boven elkaar.
    De gaten zijn te groot  voor de katten en te klein voor een hond
    Na noch even zoeken ook een uitgehaald nest gevonden.
    Ik had nog niets over de sporen tegen hem gezegd.

    Dus toch………. een vos!!!!

    Dan rijst de vraag hoeveel schade heeft hij aan gericht onder de weidevogels en de legsels.
    De eerste alarm telling op 14 mei was wel even schrikken 1 grutto; 10 kievit.
    We zijn dan inmiddels half mei!!!!

    Tweede leg
    De tweede alarmtelling 10 dagen later, 7 grutto paren alarmeerden, 4 paar kieviten, 5 tureluur paartjes en èèn paar scholeksters gaven aan dat het bezoek ongewenst was.
    Dit komt dan weer in buurt van de eerst gevonden nesten.
    De weidevogels zijn aan een tweede leg begonnen na het bezoek van de vos.
    6 juni, de derde alarm telling, 9 paar grutto’s, 4 paar tureluur, 3 paar kievit, 2 span scholekster, dat valt niet tegen toch nog aardig wat jongen groot gebracht door de weidevogels. Maar ook aan de alarmtelling kun je zien dat het een “laat weidevogel jaar is”. 

    Deze foto is gemaakt in het uitgestelde maaidata land een grutto jong met een alarmeerde oudergrutto.
    Veel uitgestelde maaidata land hebben we dit jaar met 14 dagen verlengd tot 16 juni land.
    Toen we met dat land aan het maaien waren vlogen er nog twee grutto`s van het nest.
    Ja dan toch nog maar weer uitstellen , het laatste van de “eerste snee” begin juli gemaaid, erg laat dus.
    Ondanks het koude voorjaar en de predatie kunnen we toch nog spreken van een goed weidevogeljaar.
     
    Harmen

  • Harmen van der Bij – Verslag weidevogelseizoen 2011
    Verslag weidevogelseizoen 2011

    Na de winter hebben we het zomerwaterpeil weer in de sloten, wat inhoud dat het water ten opzichte van de winter met 20 cm is verhoogd.
    Dan is het wachten op de weidevogels, ze laten niet lang op zich wachten: begin maart waren ze er al aan het foerageren in het plasdras. Om precies te zijn, op 4 maart de eerste grutto gehoord. Een mooi geluid in het voorjaar.

    Half maart begint het kievitsei zoeken, zelf kom ik dan niet zo veel in het land of er moet dan nog landwerk te doen zijn.
    Begin april is het quota aan geraapte kieviteieren gevonden waardoor er niet geraapt mag  worden.

    Dan begint de nazorg, nesten opzoeken en op ruime afstand markeren met stokjes.
    Het aantal gevonden nesten viel ons niet tegen ondanks de droogte dit voorjaar.
    Begin mei begint het dan wel erg droog te worden, de eerste jonge weidevogels beginnen uit het ei te komen en hebben dan vliegjes (eten) maar ook water nodig.
    Doordat het wetterskip fryslân stuwen bij ons in het land heeft geplaatst, konden we op eenvoudige wijze het waterpeil met 20 cm verhogen.
    Het water stond in de greppels.

    Eind mei tijdens het ophalen van de koeien, ondertussen scheerden de kieviten, grutto`s me om het hoofd en ook de tureluurs waren aan het alarmeren, liep ik langs een greppel waar water in stond, het gonsde van de vliegen, dan denk je, een eldorado voor de weidevogels.
    Wat schetst mijn verbazing er zat een jonge kievit in elkaar gedoken in de greppel kant.
    Zoiets is prachtig om te zien, maar helaas had ik geen fototoestel bij me.
    In die droge periode hebben we ook nog een paar keer greppels, waar we het water niet kunnen verhogen, met water vol gepompt.

    In mei moet er ook gemaaid worden, dat is een hectische tijd, waar kan gemaaid worden en waar zitten de weidevogels, met dan meestal jongen.
    De mensen die in april kieviteieren zoeken, kunnen we dan een beroep op doen.
    Zij kunnen je goed aanwijzen waar de vogels zitten.
    Ook zijn dat de mensen die voor ons de alarmtellingen doen, dat wordt drie keer gedaan met veertien dagen ertussen. Zo kun je ook zeggen hoeveel jongen er ongeveer vliegvlug zijn geworden. Precies kun je niet zeggen hoeveel jonge vogels er vliegvlug zijn geworden, maar omdat er nog veel ouderparen bij de derde alarmtelling alarmeerden mogen we spreken van een goed weidevogel jaar.

     

  • Harmen van der Bij
    Efkes bourkje en foarstelle (even op en rond de boerderij kijken en voorstellen)
     
    Wij, Harmen en Idske van der Bij – Wiersma wonen in het Friese Aldeboarn.
    Op onze boerderij hebben we 85 melkkoeien en bijbehorend jongvee, in totaal 150 stuks.
    Wij zijn een zogenaamd gangbaar melkveebedrijf met weidegang.
    Die weidegang is heel belangrijk voor de koeien, wij vinden dat een koe als het kan in de wei hoort. Ook het jongvee gaat de wei in.
    Het vee loopt in de winter een ligboxstal,waar ze kunnen gaan en staan waar ze willen, liggen kunnen ze in de boxen, waarin een zogenaamde noppenmatras ligt, met daarop een strolaag.
     
    Via de gezondheidsdienst voor dieren doen wij aan verschillende gezondheidprogramma`s mee waardoor we van meerdere ziektes vrij zijn, zoals IBR virus, salmonella, het BVD virus, leptospirose, para onverdacht. Dit wordt door de dienst bewaakt en gecontroleerd.
    Dit alles onder het mom van gezonde dieren leveren gezond voedsel.
     
    Scholekster H van der Bij
     
    Voor de weidevogels
    Bij onze boerderij hoort 60 ha land. Waarvan er 7 ha maïs is.Het land is onderverdeeld in 20 verschillende percelen. Op het grasland hebben we verschillende beheervormen. Zo hebben we percelen met uitgestelde maaidatum, waar we niet eerder maaien dan na een bepaalde datum, dit om de weidevogels de tijd te gunnen om de eieren uit te broeden, en kuikens groot brengen.
     
    Een gedeelte beheren we als extensief weiden, waar maar twee koeien per ha lopen zodat het land niet helemaal kaal wordt. Zo creëren de koeien beschermplaatsen (lang gras) en foerageerplaatsen (kort gras).
    Twee slootkanten hebben we afgraven tot plasdras, waar de vogels makkelijk kunnen drinken en wassen maar ook door het water kunnen lopen om zo te foerageren.
    Tijdens de broedperiode staat het grasland in dienst van de weidevogels, zodat die de grootst mogelijke kans krijgen om hun broedsel tot vliegensvlugge kuikens te maken.
     
    Nazorgers H van der Bij
     
    De nazorgers bij de mobiele greidefugel-sjoch-hutte (weidevogelkijkhut)

Schijf je in voor de gratis, digitale maandelijkse nieuwbrief

Volg de campagne